İHA Güvenlik ve Yasal Mevzuatlar
Drone teknolojisinin son yıllarda hızla yaygınlık kazanması, çeşitli endüstriyel ve bireysel kullanım alanlarının önünü açmış olsa da, bu yeniliklerin beraberinde getirdiği yasal ve güvenlik sorumlulukları da peşinden getiriyor. İnsansız Hava Araçları (İHA) ile ilgilenen bireylersel kullanıcılar ve kuruluşlar için, hem mevcut yasaları hem de uçuş güvenliği standartlarını anlamak kritik bir öneme sahiptir. Önemli olması sebebiyle kalkış ağırlığı ne olursa olsun mutlaka hava hukuku ve sorumluluklar dersi mutlaka müfredata konmuş ve eğitimlerde detaylıca anlatılmaktadır.
İHA Kullanımında Güvenlik Önlemleri
İnsansız Hava Araçlarının (iHA) kullanımında, belirli güvenlik önlemlerinin alınması zorunlu kılınmıştır. Bu sebepten dolayı SHT-İHA talimatının EK-2 ‘’İHA Güvenlik Taahhütnamesi’’ uçuşları için güvenliğin sağlanması noktasında bize fikirler vermektedir. Uçuşlar esnasında EK-2’nin imzalı bir hali yanımızda bulunması gerekmektedir. Uçuş öncesinde İHA’ların teknik kabiliyeti açısından eksiğinin olmadığından emin olmamız gerekmetedir. İletişim sistemi, otonom sistemler faydalı yüklerin durumu vs eksiksiz şekilde olması gerekmektedir. Operasyon süresince, hem cihazın hem de pilotun sevk ve idaresi uçuşun emniyetli devam edecek şekilde olması gerekmektedir. İHA’ın kalkış ve iniş sırasında belirli bir güvenlik çemberinin oluşturulmasının, hava sahasında uçuşlar gerçekleştirilirken diğer paydaşlar ile ileşimde kalmak, iletişim kuramıyorsa gerekli ayırmaları yapmaları güvenlik açısından pilotun önemli sorumluluklarındandır. Sorumlulukların eksiksiz olarak yerine getirerek kazaların önüne geçebileceği belirtilmektedir.
Sivil Havacılık Mevzuatına Uygunluk
İHA pilotlarının, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından yayımlanan SHT-İHA mevzuata uygun hareket etmesi zorunlu tutulmaktadır. Uçuş izinlerinin ve kayıt prosedürlerinin eksiksiz tamamlanması gerekmektedir. İHA’ın tescil edilmesi ve uçuş öncesinde otoriteye bilgi verilmesi gereklilikler arasında yer almaktadır.
Mevzuata uygun hareket etmeyen kullanıcılara yaptırımlar uygulanabileceği belirtilmektedir. Bu nedenle, ilgili yasaların ve düzenlemelerin yakından takip edilmesi önem taşımaktadır. İHA eğitimlerinde bu hususlar hava hukuku dersinde detaylı olarak anlatılmaktadır.
İHA Operatörleri İçin Lisanslama Gereklilikleri
İHA operatörlerinin lisanslama gerekliliklerini yerine getirmesi şart koşulmaktadır. Lisans sahibi olabilmek için Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yetkilendirilmiş Başkent İHA’dan eğitim alınması gerekmektedir. Teorik ve uygulamalı eğitimlerin başarıyla tamamlanmasının ardından İHA Ehliyetini almaya hakkazanmış olacaktır.
Uçuş Bölgeleri ve Yasaklı Alanlar
İHA kullanımında belirli bölgesel sınırlandırmaların bulunduğu SHT-İHA mevzuatında belirtilmektedir. Havaalanları, askeri bölgeler ve insan yoğunluğunun fazla olduğu alanlarda uçuş yapılması özel izne tabi tutulmuştur.
İzinli alanlarda uçuş yapmadan önce, yerel yetkililerden gerekli izinlerin alınması gerektiği ifade edilmektedir. Haritalama ve rota planlama için güncel teknolojilerden yararlanılması tavsiye edilmektedir.
Veri Güvenliği ve Gizlilik İlkeleri
İHA kullanımında özel hayatın gizliliği ve veri güvenliğinin sağlanması önemli bir konu olarak öne çıkmaktadır. İHA’larımız ile elde edilen görüntülerde kişilerin ayrıt edilebilir olaması ve rızası olmadan paylaşılması yasal değildir. İHA’ın topladığı görüntüler ve verilerin, yetkisiz kişiler tarafından erişilmeyecek şekilde korunması gerekmektedir.
İHA’larla İlgili Ceza ve Yaptırımlar
Mevzuata aykırı hareket eden İHA operatörlerine cezaî yaptırımlar uygulanabileceği ifade edilmektedir. Uçuş izni almadan operasyon yürüten, yasaklı alanlarda uçan veya veri güvenliğini ihlal eden kullanıcılara maddi cezalar verilmekte olduğu belirtilmektedir.
Tekrarlanan ihlaller durumunda lisans iptali gibi daha ağır yaptırımların uygulanabileceği ifade edilmektedir. Bu nedenle, operatörlerin yasalara uygun hareket etmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Sonuç
İHA kullanımında güvenlik ve yasal mevzuatlara uygunluğun sağlanması, hem bireysel hem de toplumsal güvenliğin korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Kurumumuza başvurup gerekli eğitimlerin alınması, mevzuata uygun hareket edilmesi ve etik kuralların benimsenmesi bu alandaki sürekliliği sağlayacak temel unsurlar olarak görülmektedir.
